Gelenek ve görenekler bir toplumda, kuşaktan kuşağa iletilen, sosyal ilişkileri düzenleyen alışkanlıklar, bilgi, töre, inanç ve kültürel davranış miraslarıdır. Ortak kültürden gelmenin kaynaştırıcı etkisiyle bu sosyal miraslar günlük yaşantımızda ilişkilerin düzenlenmesini sağlar, bireyler arasında uyumu kolaylaştırıp, ortak örf ve tarih bilincinin yaşamasını sağlar. Toplum hayatında gelenek, görenek ve adetlerin en çok hatırlandığı ve uygulandığı ortamlar törenler ve kutlama günleridir.
Bunlar arasında nişanlar, düğünler, sünnet törenleri, bayram törenleri, asker uğurlamaları, doğumlar ve çocukların okula başlaması yer alır.
Günümüzde düğün gelenekleri özellikle kentlerde geçmişe kıyasla daha basitleşmiş ve detaylardan arınmış görünmektedir.
Ne yazık ki gelenek ve göreneklerimizin birçoğu kaybolmaya yüz tutsa da bazıları özellikle kırsal kesimde halâ yaşatılmaya çalışılmaktadır.
Bunlardan biri de nişanlılık dönemine denk gelen dini bayramlarda gelin ve damat evlerinin birbirlerine hediyeler göndermeleridir. Ramazanda kız tarafına iftarlık ve hediye gönderilir. Kurban bayramında ise damat evinin kız evine mümkünse arife gününden koç göndermesi geleneği vardır. Bayramlık koçun boynuna kırmızı kurdele veya mendil bağlanır, alnına kına yakılır, tüyleri parlak renklere boyanır. Koçun boynuna bağlanan kurdeleye bir de altın takılması hediyenin değerini daha da arttıracaktır. Kuşkusuz kız evi de bunun altında kalmaz ve gereken hediyeler alınıp süslü bir paketle veya bohça ile oğlan evine ulaştırılır.
Bu geleneğin sonrası Anadolu’da şöyle sürdürülür:
Kurban Bayramı sabahı kız evindeki erkekler bayram namazından geldikten sonra dualar eşliğinde kurban kesilir. Etin bir kısmı kız evine ayrılır, bir kısmı da‘ kızımızın kurban eti’ denerek eşe dosta dağıtılır.
Burada unutulmaması gereken en önemli ayrıntı, koçun kuyruk yağının özel olarak ayrılması ve kız annesinin daha sonra bu kuyruk yağından bir tepsi tatlı yapıp oğlan evine göndermesinin gerektiğidir.
Kurban kesme işi bittikten sonra kız annesi kuyruk yağından bir tepsi tatlıyı yapar ve ayrıca damat için alınan gömlek, elbise, terlik, damadın baş harfinin işlendiği ipek bir mendil gibi hediyelerle birlikte oğlan evine gönderilir.
|